KENT VE ÇOCUK ÇALIŞMALARI YÜKSEK LİSANSI

(TEZSİZ, İNGİLİZCE)

Modül Koordinatörü: Serkan Bayraktaroğlu
serkan.bayraktaroglu@khas.edu.tr

+90 212 533 6532 (1318)

cityandchildrenstudies.khas.edu.tr

1

Program hakkında

Ne zaman başladı?

Kent ve Çocuk Çalışmaları Yüksek Lisans Programı, Yüksek Lisans Enstitüsü bünyesinde 2019 yılında kurulmuştur. İlk öğrenciler Tasarım Yüksek Lisansı altındaki bir modül içinde Bahar 2019 döneminde kabul edilmiş, ardından gelen YÖK onayıyla öğrenciler Kent ve Çocuk Çalışmaları Yüksek Lisans Programı’na transfer olmuştur. Şu anda tezsiz olarak programa başvurular doğrudan Kent ve Çocuk Çalışmaları (Tezsiz)Yüksek Lisans Programı’na yapılmaktadır.

Tezli olarak programda yer almak isteyen adaylar ise halen Tasarım YL (Tezli) programına başvurup Kent ve Çocuk Çalışmaları alanında eğitim almaya başlayabilirler. Tasarım YL (Tezli) Programı hakkında daha fazla bilgiyi ve başvuru koşullarını şuradan edinebilirsiniz.

https://sgs.khas.edu.tr/tr/programlar/yuksek-lisans/tasarim-yuksek-lisans-programi/tasarim-yuksek-lisans-programi

Kent ve Çocuk Programı nedir?

Urban95* projesi kapsamında geliştirilen disiplinler arası bu program, çocuğun ve bakım verenlerinin kentsel ortamla kurdukları ilişkiyi, konunun psikolojik, sosyal, tasarım ve kamu idaresi boyutlarıyla birlikte ele alınması gereken bir çerçevede değerlendirmektedir. Program, 0-3 yaş arası çocukların ve ailelerinin kamusal alanlardaki ihtiyaçları konusundaki farkındalıkları artırmayı ve kentsel tasarım aşamasında göz önüne alınması gereken faktörler konusunda yeni bir düşünce ve iletişim yolu açmayı hedeflemektedir.

Neden önemli?

Araştırmalar gösteriyor ki çocukların hayatlarının ilk yıllarındaki tecrübelerinin etkileri yaşam boyu devam etmektedir. Küçük çocuklara hayata iyi bir başlangıç yapma fırsatı sunan kentler, çalışkan üreticilerin ve iyi vatandaşların oluşturduğu yeni nesilleri şekillendirmeye yardımcı olmaktadır. Türkiye’de kentlerin çocuk dostu tasarlanması için yöntem ve içerik geliştirmiş başka bir eğitim programı mevcut olmadığı gibi dünyadaki eğitim programları da sınırlıdır. Bu açıdan Kent ve Çocuk Çalışmaları Yüksek Lisans Programı aciliyetli bir konuda öncü bir niteliğe sahiptir.

Niçin başlatıldı?

Artık ezbere bilsek de, şu gerçeği tekrarlamak gerekli: “Dünya nüfusunun yarısından fazlası kentlerde yaşamakta; 2050 yılında bu oranın %70 olması beklenmektedir.” Ancak günümüz kentleri sundukları zengin öğrenme fırsatlarıyla, içinde büyümek için harika yerler olabilecekken küçük çocuklar ve aileleri, bakım verenleri için bazı güçlükleri de beraberinde getirebilmektedir:

  • Yoğun araç trafiği nedeniyle yayalar için güvenli olmayan sokaklar ve sınırlı toplu taşıma seçenekleri çocuk bakım hizmetlerine, doktora, alışveriş yapılacak yerlere erişimi veya sadece yürüyüş yapmayı bile zorlu bir mücadele haline getirmekte;
  • Düşük hava kalitesi bebekleri ve küçük çocukları sağlıklı yetişkinlerden daha fazla etkilemekte;
  • Kentlerin nüfusu büyüdükçe ebeveynler, geniş ailelerinden uzak düşmekte ve ihtiyaç durumunda çocuk bakım desteği verebilecek, tavsiyelerde bulunabilecek veya onları sadece dinleyerek destekleyebilecek dostlar edinme konusunda zorlanmaktadırlar.

Nüfus ve sermaye anlamında kentsel büyüme, özellikle İstanbul gibi büyük kentlerin önceliklerini belirler. Türkiye’nin yaklaşık %28,7’si çocuklardan oluşmasına rağmen onların kentsel tasarım üzerinde herhangi bir etkileri yok gibidir. Benzer biçimde tasarım eğitimi de çocuğu göz ardı etmiştir. Bu sebeple Türkiye’de bir ilk olarak başlatılan bu disiplinler arası program için, tasarım aşamasında ve kamu yönetimi alanında çocuğun bilişsel gelişimini merkeze alan bir müfredat geliştirilmiştir.

Ne işime yarayacak? Dersler nedir?

Öğrencilerin bu bağlamdaki bilgilerini geliştirmek amacıyla hayata geçirilen tezsiz yüksek lisans programında; çocuklara yönelik tasarımın kuramsal ve eleştirel arka planını kentsel bağlamda sunmaya odaklanılmaktadır. Gelişim psikolojisi, ebeveyn rehberliği ve kentsel tasarım kuramları gibi farklı konular ele alınmakta ve öğrencilerin konusunda uzman kişilerle kapsamlı tartışmalar yapmalarına imkan tanınmaktadır. Kent ve Çocuk Çalışmaları Yüksek Lisans Programı İletişim Bilimleri, Psikoloji, Siyaset Bilimi, Kamu Yönetimi ve Tasarım yüksek lisans programları ile ders ve ortak araştırma projeleri alanlarında işbirliği yapmaktadır.

Başvuru tarihi – eğitim süreci nedir?

Kent ve Çocuk Çalışmaları (Tezsiz) Yüksek Lisans Programı 3 akademik dönemden oluşmaktadır. 2020 Bahar Dönemi’nin başvuru kayıtları 6-10 Ocak 2020 tarihleri arasında yapılacaktır. Son başvuru tarihi 10 Ocak 2020’dir. Tezli Tasarım YL Programı için de aynı kayıt tarihleri geçerlidir ve her iki programa kayıt için yapılması gerekenleri, burs imkanlarını şu sayfadan öğrenebilirsiniz:
https://sgs.khas.edu.tr/

Program paydaşları ve kamu personeline yönelik destek

Kadir Has ve Boğaziçi üniversiteleriyle işbirliği içinde İstanbul ilçe belediyelerinin kapasitelerini güçlendirme amacını taşıyan İstanbul’daki Urban95 ortaklığı (İstanbul95), Kent ve Çocuk Çalışmaları Yüksek Lisans Programı’nın ilişkide olduğu ve olacağı paydaşlar arasında yer almaktadır. Programın hedeflerinden biri de kentsel mekan üzerinde aktif olarak çalışan kamu personelinin eğitimine yüksek lisans programına kabul edilecek öğrencilerin bir kısmına verilecek bursla destek olmaktır.

Program gelecekte nerede olmayı hayal ediyor?

Kadir Has Üniversitesi’nin Bernard van Leer Vakfı ve Superpool ortaklığıyla hayata geçirdiği programın önümüzdeki yıllarda hem yerel hem uluslararası paydaşlarla işbirliği içinde çocuğun ve onun fiziksel ortamla arasındaki etkileşiminin tasarım odaklı incelendiği akademik bir birikim oluşturması amaçlanmaktadır. Bu yeni tartışma alanının genişleyerek başka eğitim kurumlarına ilham kaynağı olabilmesi ve özellikle akademik birikimin, yerel yönetimlerin gündeminde kolaylıkla uygulanabilir bir bilgiye dönüşebilmesi programın başat hedeflerinden biridir.

* Urban95, Bernard van Leer Vakfı’nın çocukların yaşamlarının büyük önem taşıyan ilk beş yılını şekillendiren ortam ve fırsatlarda kalıcı değişiklikler yaratmak üzere hayata geçirdiği bir girişimidir. Urban95 kentlerdeki mahallelerin kadınlar, bebekler ve küçük çocuklar için iyi işlemesi halinde ekonomik kalkınmanın sağlanacağı ve sonunda da güçlü toplumların olacağı düşüncesi temelinde geliştirilmiştir.